Het einde van fact checking op meta: wat nu?

De speech van Mark Zuckerberg, CEO van Meta, was duidelijk: weg met fact checking, lang leve vrije meningsuiting! Een verhaal met een heel politiek kantje, waar we liever niet dieper op ingaan. Wij richten ons vandaag eerder op wat dit nu juist betekent voor social mediaplatformen zoals Facebook, Instagram en Threads. Zij vallen namelijk stuk voor stuk onder Meta. We vatten graag even samen wat er beslist werd, wat de gevolgen zijn voor Europa en hoe je hier zelf mee om kan gaan. Een hele boterham dus, hopelijk heb je honger!

Wat werd er beslist?

Zuckerberg liet begin januari in een videoboodschap weten dat Meta hun fact checking program in de VS stopzet. Een programma dat in het leven geroepen werd in 2016, om de overvloed aan ‘fake news’ in te perken. Het systeem zorgt vandaag de dag volgens hem echter voor te veel fouten waardoor er massaal content verkeerd beoordeeld wordt en er en masse posts gecensureerd worden. En daarom is het naar Zuckerberg zijn mening terug tijd om in te zetten op vrije meningsuiting. Hiermee wil Meta ervoor zorgen dat er minder content foutief behandeld wordt en dat ze zich beter kunnen focussen op de aanpak van illegale praktijken en ernstige schendingen van hun beleid, zoals drugs, terrorisme, kinderuitbuiting enz. Het bedrijf zal sowieso blijven toezien op dergelijke illegale activiteiten en ernstige beleidsinbreuken.

Bovendien zal ook politieke content opnieuw meer toegestaan worden op de Meta-platformen, iets wat over de jaren heen sterk gelimiteerd werd. Ook onderwerpen zoals immigratie en genderidentiteit, die vaak voor hevige discussies zorgen, zullen niet langer onder de restricties van het Meta-beleid vallen. Alles om zoveel mogelijk in te kunnen zetten op de vrijheid van meningsuiting.

Om met al deze veranderingen toch nog te kunnen omgaan met ongewenste content, heeft Zuckerberg afgekeken bij de Community Notes van X. Er zal namelijk een gelijkaardig systeem geïmplementeerd worden op Facebook, Instagram en Threads. Dat wil zeggen dat content dus wel nog als misleidend geïdentificeerd kan worden en er indien nodig extra context gegeven kan worden, maar dat dit een inspanning van de Meta-community vergt. Gebruikers moeten namelijk zelf aangeven wanneer ze vinden dat een post misleidend is.

Ondanks dat deze maatregelen momenteel enkel nog maar van kracht gaan in de Verenigde Staten, hebben we hier wel al een aantal vragen rond. Dat dit na verloop van tijd ook in Europa doorgevoerd wordt, is niet uitgesloten. Meta bestudeert momenteel namelijk hoe dit in zijn werk zou kunnen gaan als ze de Europese wetgeving dienen te respecteren.

Wat zijn de gevolgen voor Europa?

Zoals we hierboven al vermeldden, blijft fact checking aan de hand van het bestaande systeem van externe fact checkers in Europa wel gewoon bestaan. Dit is deels te wijten aan onze strengere wet- en regelgeving – zoals de Digtal Services Act (DSA) – die social mediaplatformen verplicht om maatregelen te nemen tegen desinformatie en schadelijke inhoud. Op dit moment moeten zij dus actief ingrijpen bij illegale inhoud, zogenaamd fake news en andere schadelijke content. Fact checking bij ons beëindigen, gaat in tegen deze regelgeving. Dit verplicht Meta ertoe om hier dus voorzichtiger mee om te gaan binnen deze regio.

Hoe kan je hier als gebruiker mee omgaan?

De beleidsveranderingen van Meta hebben een impact op gebruikers van de social mediaplatformen Facebook, Instagram en Threads. Maar wat kan je verwachten als het zover is?

Meta zet in op vrije meningsuiting door beperkingen op politieke en gevoelige onderwerpen te versoepelen. Dit betekent dat je als gebruiker meer diverse meningen en inhoud zult zien in je feed, ook over controversiële thema’s. Maar dit brengt ook een grotere verantwoordelijkheid met zich mee: je moet zelf bewuster omgaan met wat je ziet en deelt. Er wordt namelijk op jou als gebruiker gerekend om aan te geven wanneer iets misleidend is.

Denk kritisch na: Niet alles wat je ziet is waar! Controleer informatie bij betrouwbare bronnen voordat je het gelooft of deelt.
Rapporteer misleidende inhoud: Dankzij het nieuwe Community Notes-systeem kun je bijdragen aan een gezondere online omgeving door misleidende berichten te markeren en te voorzien van context.
Filter je content: Pas je instellingen aan om de inhoud te zien die voor jou relevant is, zonder dat je overweldigd wordt door desinformatie of gevoelige onderwerpen waar je liever niet mee te maken krijgt.

De verschuiving van Meta is een dubbele boodschap: enerzijds biedt het gebruikers de mogelijkheid om vrijer te spreken en te delen, maar anderzijds wordt de verantwoordelijkheid voor het beoordelen van wat juist is naar de gebruikers verschoven. Of dit zorgt voor een eerlijker platform of juist meer chaos, hangt af van hoe gebruikers omgaan met deze nieuwe vrijheid. En daarbij gooien we toch ook graag nog even met dit spreekwoord: holle vaten klinken het hardst. Stof tot nadenken? Zeker wel! To be continued…